Kajetan Sosnowski

ur. 1913, Wilno

Kajetan  Sosnowski

Biografia

Kajetan Sosnowski urodził się w 1913 roku w Wilnie. Lata nauki szkolnej spędził w Chełmie. Od 1934 do 1939 roku studiował na warszawskiej Akademii Sztuk Pięknych pod kierunkiem Tadeusza Pruszkowskiego i Wojciecha Jastrzębowskiego. W okresie okupacji przebywał w Siedlcach, w których po wojnie założył szkołę plastyczną. Następnie związany był z Łodzią, gdzie aktywnie angażował się w życie społeczne i kulturalne, organizując placówki artystyczne oraz łódzki oddział ZPAP. W 1947 roku rozpoczął, jako kierownik artystyczny, współpracę z tygodnikiem Kuźnica, z którego redakcją w roku 1949 przeniósł się do Warszawy. W tym okresie zajmował się ilustracją, malarstwem oraz grafiką artystyczną. W Warszawie nawiązał kontakty ze środowiskiem artystów plastyków i pisarzy, które z czasem zaowocowały powstaniem w 1955 roku Grupy 55, którą założył wspólnie z Marianem Boguszem, Zbigniewem Dłubakiem, Andrzejem Zaborowskim i Andrzejem Szlagierem. Artysta uczestniczył we wszystkich wystawach Grupy 55, jak również w działalności powołanej przez nią legendarnej Galerii Krzywe Koło. W styczniu 1969 roku otrzymał prestiżową nagrodę Krytyki im. Cypriana Kamila Norwida. Wraz z Marianem Boguszem brał czynny udział w formułowaniu się programu Galerii El w Elblągu oraz organizacji tamtejszego Biennale Form Przestrzennych. W 1972 roku założył w Chełmie Galerię 72.
Najbardziej rozpoznawalne dla twórczości Sosnowskiego dzieła powstawały od drugiej połowy lat 50. W tym czasie realizował on cykl obrazów metaforycznych Pamiętnik liryczny. W kolejnych okresach artysta stopniowo rezygnował z malarskich środków wyrazu, co doprowadziło do powstania bezprzedmiotowego cyklu Obrazów białych. W roku 1961 Sosnowski namalował pierwsze Obrazy puste, które były wynikiem jego rozważań dotyczących natury i zjawiska światła. Te prawie monochromatyczne obrazy powstawały bez użycia pędzla, a farba była rozprowadzana palcami bezpośrednio na powierzchni płótna. Kolejnym etapem poszukiwań artysty był rozpoczęty w 1965 roku cykl Poliptyków, w którym poruszał problematykę związaną z właściwościami barw. Zainteresowania artysty naukami ścisłymi miały wpływ na powstanie kolejnych cykli, a zwłaszcza tworzonych od 1972 obrazów chemicznych (Metalepseis), prezentujących zjawiska ze świata – jak mówił sam artysta – "awizualnego". W dziełach tych zmiany fizyczno–chemiczne, które dzięki użytym substancjom zachodziły na powierzchni płótna, nieuchronnie pociągały za sobą zmiany optyczne.
W 1975 roku Kajetan Sosnowski rozpoczął nowy cykl – Katalipomeny. Były to obrazy konstruowane z pozszywanych fragmentów surowego, lnianego płótna. W wywiadzie z Z. Taranienką przeprowadzonym dla magazynu Sztuka (1979, nr 5) artysta wypowiadał się na ich temat następująco: „Katalipomeny stały się hołdem dla doskonałości NATURY – ku uwadze i refleksji widza”.
Od 1978 roku powstawały pierwsze Układy równowartościowe realizowane w obrazach szytych jednobarwnych oraz reliefach wycinanych w drewnie. Dwa lata później artysta rozpoczął kolejny cykl obrazów szytych zatytułowany Interwencje, gdzie prace były zszywane bez ich uprzedniego cięcia. W kolejnych latach Sosnowski konsekwentnie pracował nad rozpoczętymi cyklami, coraz częściej łącząc zasady i techniki dwóch lub nawet trzech cykli w poszczególnych dziełach.
Kajetan Sosnowski zmarł 6 listopada 1987 roku w Warszawie. Podsumowaniem dorobku artysty jest książka Bożeny Kowalskiej pt. Kajetan Sosnowski - malarz niewidzialnych światów, która towarzyszyła wystawie jego prac zorganizowanej w 1998 roku przez warszawską Zachętę.

Aktualnie w ofercie

Prace archiwalne