Kajetan Sosnowski

ur. 1913, Wilno

Kajetan  Sosnowski

Biografia

Kajetan Sosnowski urodził się w 1913 roku w Wilnie. Lata nauki szkolnej spędził w Chełmie. Od 1934 do 1939 roku studiował na warszawskiej Akademii Sztuk Pięknych pod kierunkiem Tadeusza Pruszkowskiego i Wojciecha Jastrzębowskiego. W okresie okupacji przebywał w Siedlcach, w których po wojnie założył szkołę plastyczną. Następnie związany był z Łodzią, gdzie aktywnie angażował się w życie społeczne i kulturalne, organizując placówki artystyczne oraz łódzki oddział ZPAP. W 1947 roku rozpoczął, jako kierownik artystyczny, współpracę z tygodnikiem Kuźnica, z którego redakcją w roku 1949 przeniósł się do Warszawy. W tym okresie zajmował się ilustracją, malarstwem oraz grafiką artystyczną. W Warszawie nawiązał kontakty ze środowiskiem artystów plastyków i pisarzy, które z czasem zaowocowały powstaniem w 1955 roku Grupy 55, którą założył wspólnie z Marianem Boguszem, Zbigniewem Dłubakiem, Andrzejem Zaborowskim i Andrzejem Szlagierem. Artysta uczestniczył we wszystkich wystawach Grupy 55, jak również w działalności powołanej przez nią legendarnej Galerii Krzywe Koło. W styczniu 1969 roku otrzymał prestiżową nagrodę Krytyki im. Cypriana Kamila Norwida. Wraz  z Marianem Boguszem brał czynny udział w formułowaniu się programu Galerii El w Elblągu oraz organizacji tamtejszego Biennale Form Przestrzennych. W 1972 roku założył w Chełmie Galerię 72.
Najbardziej rozpoznawalne dla twórczości Sosnowskiego dzieła powstawały od drugiej połowy lat 50. W tym czasie realizował on cykl obrazów metaforycznych Pamiętnik liryczny. W kolejnych okresach artysta stopniowo rezygnował z malarskich środków wyrazu, co doprowadziło do powstania bezprzedmiotowego cyklu Obrazów białych. W roku 1961 Sosnowski namalował  pierwsze Obrazy puste, które były wynikiem jego rozważań dotyczących natury i zjawiska światła. Te prawie monochromatyczne obrazy powstawały bez użycia pędzla, a farba była rozprowadzana palcami bezpośrednio na powierzchni płótna. Kolejnym etapem poszukiwań artysty był rozpoczęty w 1965 roku cykl Poliptyków, w którym poruszał problematykę związaną z właściwościami barw. Zainteresowania artysty naukami ścisłymi miały wpływ na powstanie kolejnych cykli, a zwłaszcza tworzonych od 1972 obrazów chemicznych (Metalepseis), prezentujących zjawiska ze świata – jak mówił sam artysta – „awizualnego”. W dziełach tych zmiany fizyczno–chemiczne, które dzięki użytym substancjom zachodziły na powierzchni płótna, nieuchronnie pociągały za sobą zmiany optyczne.
W 1975 roku Kajetan Sosnowski rozpoczął nowy cykl – Katalipomeny. Były to obrazy konstruowane z pozszywanych fragmentów surowego, lnianego płótna. W wywiadzie z Z. Taranienką przeprowadzonym dla magazynu Sztuka (1979, nr 5) artysta wypowiadał się na ich temat następująco: „Katalipomeny stały się hołdem dla doskonałości NATURY – ku uwadze i refleksji widza”.
Od 1978 roku powstawały pierwsze Układy równowartościowe realizowane w obrazach szytych jednobarwnych oraz reliefach wycinanych w drewnie. Dwa lata później artysta rozpoczął kolejny cykl obrazów szytych zatytułowany Interwencje, gdzie prace były zszywane bez ich uprzedniego cięcia. W kolejnych latach Sosnowski konsekwentnie pracował nad  rozpoczętymi cyklami, coraz częściej łącząc zasady i techniki dwóch lub nawet trzech cykli w poszczególnych dziełach.
Kajetan Sosnowski zmarł 6 listopada 1987 roku w Warszawie. Podsumowaniem dorobku artysty jest książka Bożeny Kowalskiej pt. Kajetan Sosnowski - malarz niewidzialnych światów, która towarzyszyła wystawie jego prac zorganizowanej w 1998 roku przez warszawską Zachętę.
 

Wystawy

Wystawy indywidualne:

 

1956 Pamiętnik liryczny, Galeria Krzywe Koło, Warszawa

1958 Epitafia, Pejzaże myśli wieczornych, Galeria Krzywe Koło, Warszawa

1959 Obrazy białe, Galeria Krzywe Koło, Warszawa

1962 Portrety biblijne, Erotyki, Chełm

1962 wystawa indywidualna, Galeria El, Elbląg

1965 Obrazy puste, Galeria Krzywe Koło, Warszawa

1967 wystawa indywidualna, Chełm

1968 Poliptyki, Galeria od Nowa, Poznań

1968 Poliptyki, Galeria Współczesna Klubu Międzynarodowej Prasy i Książki, Teatr Wielki, Warszawa

1969 Poliptyki, Kompozycje dwustronne z oknami, Dania

1970 wystawa indywidualna, Galeria Mona Lisa, Wrocław...

1970 wystawa retrospektywna, Poliptyki, Kompozycje dwustronne z oknami, Struktury asymetryczne, Muzeum Sztuki Aktualnej, Wrocław

1972 wystawa indywidualna, BWA, Lublin

1973 wystawa indywidualna, Galeria 72,Chełm

1973 wystawa indywidualna, Metalepseis, Galeria LP 220, Turyn

1974 wystawa indywidualna, Salon Sztuki Współczesnej, Łódź

1976 Katalipomena, Galeria Współczesna, Warszawa

1979 wystawa indywidualna, Obrazy szyte, Reliefy, Galeria Zapiecek, Warszawa

1981 Interwencje, Galeria MDM, Warszawa

1983 wystawa indywidualna, Kunststation (Gleria Bluma-Kwiatkowskiego), Kleinsassen

1983 Układy równowartościowe, Galeria Zapiecek w Warszawie

1983 akcja Pielgrzymka artystyczna (8 barwnych obrazów szytych), Galeria Ślad II (mieszkanie Janusza Zagrodzkiego), Łódź

1984 Układy równowartościowe, Galeria Krzysztofory, Kraków

1984 Pamięci Mondriana, Galeria Remont, Warszawa

1985 Układy równowartościowe, BWA, Lublin

1986 Układy równowartościowe, Galeria Studio, Warszawa

1986 Układy równowartościowe, siedziba attaché kulturalnego Republiki Federalnej Niemiec, Warszawa

1986 Katalipomena 2, Galeria Remont, Warszawa

1988 pośmiertna wystawa retrospektywna zorganizowana przez Jürgena Bluma-Kwiatkowskiego, Galeria New Space, Langen Bieber

1989 wystawa retrospektywna, Galeria Studio, Warszawa

1990 wystawa retrospektywna, Muzeum Okręgowe, Chełm

1992 Równoznaczność, Galeria Grodzka, Lublin

1998 Kajetan Sosnowski 1913-1987, Zachęta, Warszawa

1998 Kajetan Sosnowski 1913-1987, Galeria Sztuki Współczesnej BWA, Katowice

2002 pokaz dzieł, Galeria Stefana Szydłowskiego, Warszawa

2007 Kajetan Sosnowski - wystawa wspomnieniowa, Program Gallery, Warszawa

2013 Kajetan Sosnowski (1913-1987). W poszukiwaniu prawdy. Wystawa malarstwa w setną rocznicę urodzin artysty, Muzeum Miasta Łodzi, Łódź

2015 Inauguracja Galerii Beta 16. Wystawa prac Kajetana Sosnowskiego, Galeria Beta16, Warszawa

2017 Kajetan Sosnowski. Obrazy szyte, Galeria spa-spot, Nałęczów

 

 

Wystawy zbiorowe:

 

1956 Grupa 55, Galeria Krzywe Koło, Warszawa

1957 II Wystawa Sztuki Nowoczesnej, Zachęta, Warszawa

1958 Polnische Künstler von der Modernen Galerie und Kulturhaus Warschau, Wuppertalu (Niemcy)

1959 III Wystawa Sztuki Nowoczesnej, Zachęta, Warszawa

1962 Zbiory Galerii (polska sztuka nowoczesna 1957-1961), Galeria Krzywe Koło, Warszawa

1963 Konfrontacje, Galeria Krzywe Koło, Warszawa

1963 I Parada Sztuki Współczesnej, Galeria El, Elbląg

1965 wystawa plastyki i sympozjum Złotego Grona, Zielona Góra

1965 I Biennale Form Przestrzennych, Elbląg

1965 IV Konfrontacje, Galeria El, Elbląg

1966 V Konfrontacje, Słupsk

1967 Przestrzeń – Ruch - Światło, Muzeum Sztuki Aktualnej, Wrocław

1968 wystawa poplenerowa, Łagów 68, BWA, Zielona Góra

1969 wystawa poplenerowa, Osieki 69, BWA, Koszalin

1969 IV Wystawa i Sympozjum Złotego Grona, Krytycy prezentują artystów, Zielona Góra

1969 Spotkania Krakowskie, Pałac Sztuki, Kraków

1969 wystawa sztuki polskiej (Siedmiu artystów z różnych krajów), Kopenhaga

1970 Sympozjum Plastyczne, Wrocław 70, Wrocław

1970 5 Salon Marcowy 70 – malarstwo geometryczne, Galeria BWA i Galeria Pegaz, Zakopane

1971 Kajetan Sosnowski, Roman Opałka, Jerzy Rosołowicz, Galeria LP220, Turyn 1973 Moderne polsk Kunst, Kopenhaga

1973 Moderne polsk Kunst, Nordjyllands Kunstmuseum, Aalborg

1974 Sympozjum, Fakty 74 Wrocław, Wrocław

1975 Krytycy sztuki proponują. Trzydzieści dzieł na 30-lecie, Zachęta, Warszawa

1975 Aspekty sztuki nowoczesnej, Galeria Współczesna, Warszawa

1975 VII Sympozjum i Wystawa Złotego Grona, Przestrzeń człowieka, Zielona Góra

1975 Kunstmesse, Kolonia

1976 9 Polskich Artystów, Galeria R. J. Ricard, Norymberga

1976 Targi Sztuki Art 76, Bazylea

1976 Sztuka i nauka – Struktury, Dom Artysty-Plastyka, Warszawa

1977 Laureaci Nagrody Krytyki im. C. K. Norwida, Dom Artysty-Plastyka, Warszawa 1978 wystawa poplenerowa, Galerii 72, Chełm

1979 wystawa zorganizowana w 100-lecie urodzin Alberta Einsteina, Muzeum Techniki, Pałac Kultury i Nauki, Warszawa

1980 wystawa malarstwa polskiego, Galeria Depolma, Düsseldorf

1980 35 lat malarstwa polskiego, Muzeum Narodowe, Poznań

1980 Tendencje konstruktywistyczne, Dom Artysty Plastyka, Warszawa

1980 Galeria Andrzeja Ekwińskiego, Nörrköping, Szwecja

1984 Język geometrii, Zachęta, Warszawa

1984 Małe jest piękne, pokaz zorganizowany przez Ryszarda Winiarskiego, Galeria Zapiecek, Warszawa

1984 Między konstrukcją a strukturą wystawa zorganizowana przez Janusza Zagrodzkiego w ramach imprezy Nurt intelektualny w sztuce polskiej po II wojnie światowej, BWA, Lublin

1985 wystawa warszawskiego środowiska plastycznego, Zachęta, Warszawa

1985 Międzynarodowe Targi Sztuki, Interart 86, Poznań

1985 III Plener dla artystów posługujących się językiem geometrii Geometria i wyraz, Okuninka

1986 poplenerowa wystawa Geometria i wyraz, Galerii 72, Chełm

1986 Międzynarodowe Targi Sztuki Interart, Poznań

1986 międzynarodowa wystawa, The Corner, Galeria Hoffmann, Friedberg

1987 wystawa zbiorowa, Freirau – vier Generationen konstruktivistischer Strömungen in der polnischen Kunst, Kunstation, Kleinsassen

1988 międzynarodowa wystawa sztuki nurtu konstruktywistycznego, Null-Dimension, Galeria New Space, Langen Bieber, Niemcy

1988 Geometria i metafora, Galeria Budapest, Budapeszt

1997 Pokolenia, Zachęta, Warszawa

1998 Konstruktive Kunst in Polen aus dem Museum von Chelm, Galeria Schwarzes Kloster, Freiburg

1998 Niekończąca się linia, Fundacja Gerarda na Rzecz Sztuki Współczesnej, Ṡwierardów-Zdrój

1999 Konstruktive Kunst in Polen aus dem Museum von Chelm, Tiroler Kunstpavilon, Innsbruck

2000 Konkret östliches Mitteleuropa, Residenzschloss, Drezno

2000 Abstrakcja-Abstrakcja. Sztuka polska w drugiej połowie XX w., Galeria r, Poznań

2005 Sztuka lat 50-tych w 50 rocznicę Arsenału, Królikarnia, Warszawa

2005 Motiva, Austria Center Vienna, Wiedeń

2005 Znane i nieznane obrazy artystów chełmskich XX wieku, Muzeum Chełmskie, Chełm

2006 W Polsce, czyli gdzie?, Zamek Ujazdowski, Warszawa

2007 Obrazy Sosnowskiego pokazane są w ramach Galerii Sztuki XX wieku 1945-1955 ze zbiorów Muzeum Narodowego, Warszawa

2007 Asteizm w Polsce – dowcip i władza sądzenia, Zamek Ujazdowski, Warszawa

2008 Zapisy przemian – abstrakcje. Sztuka polska po 1945 r., Zachęta, Warszawa

2008 Sztuka geometrycznej harmonii, BWA, Lublin

2009 Kolekcja zdarzeń, Atlas Sztuki, Łódź

2010 W stulecie abstrakcji, Muzeum Narodowe, Gdańsk

2010 Kolekcja dzieł sztuki Bożeny Kowalskiej, Mazowieckie Centrum Sztuki Współczesnej Elektrownia, Warszawa

2012 W labiryncie sztuki, Galeria Labirynt, Lublin

Aktualnie w ofercie

Prace archiwalne